Hỏi - đáp: Rau ngò (mùi) chữa giun chui ống mật?

- Hỏi: 
Một lần tôi nghe đài thấy nói, rau ngò chữa giun chui ống mật rất hay. Nhưng đài không giới thiếu rõ là loại "ngò" nào. Vì vậy, mong được "Thuốc vườn nhà" giới thiệu cho biết, loại ngò nào có thể chữa giun chui ống mất và loại ngò đó còn có thể sử dụng chữa bệnh gì khác?
(Trần Thuyết Minh, Từ Sơn, Bắc Ninh).

Read more…

Cây thuốc - Cây xoài

- Cây xoàicó tên khoa học là mangiferaindicaL.(Anacardiaceae). Cả thế giới gọi là "Vua của loài quả". 
- Theo y học cổ truyền, xoài có tác dụng cầm máu, lợi tiểu, được dùng đểchữa ho ra máu, chảy máu đường ruột, đau răng, rong kinh, trừ giun sán. Tất cả các loại xoài ở Việt Nam đều có thể dùng làm thuốc.
Read more…

Cây thuốc - Cây lựu

- Lựu là loại trái cây phổbiến ở đất nước ta. Lựu được trồng và bán nhiều vào mùa hè. Quả lựu được nhiều người ưa thích vì hương vị đặc trưng như nhiều nước, thanh chua… 
- Cây lựu còn có tên gọi khác là bạch lựu, nhược lựu, thạch lựu hay thừu lựu. Đông y dùng cả vỏ thân, cành, quả và rễ tươi hay phơi khô của cây lựu để làm thuốc. 
- Quả lựu giàu dinh dưỡng, lượng đường rất cao. Vỏ lựu chứa kiềm, cồn ngũ cốc, cồn glyxerin đắng chát có thể sát trùng, trị giun sán, chứng tiểu đục do tiểu đường, chứng kết sỏi ở thận. 
- Quả lựu chứa nhiều thành phần Natri, vitamin B2, sinh tốB, niaxin, vitamin C, canxi và photpho. Nước quả lựu cũng có tác dụng khử trùng. Không chỉ là một loại trái cây có giá trị giải khát cao, lựu còn được các nhà khoa học biết tới như một loại quả thiên nhiên có nhiều tác dụng trong y học.
Read more…

Cây thuốc quý - Cây chanh

- Chanh là một loại quả rất phổ biến, có nhiều loại: chanh giấy, chanh tứ thời, chanh núm, chanh miền Nam, chanh đào... 
- Dịch quả chanh pha với nước đường là thức uống giải khát rất thông dụng. Những lát chanh mỏng dùng đắp làm da dẻphụ nữ thêm mịn màng, tươi tắn. 
- Về mặt y học, hầu hết các bộ phận của quả chanh đều là những vị thuốc tốt trong y học cổ truyền và kinh nghiệm dân gian.
Read more…

Cây thuốc - Cây trầu, cây cau

- Ngay từ thời các Vua Hùng, nhân dân ta đã có tục "nhai trầu", vì sau khi nhai người ta lại nhả cả nước và bã đi. Trầu như là một phương tiện của những cuộc giao tiếp "miếng trầu là đầu câu chuyện". 
- "Miếng trầu", bao gồm tới 4 dược liệu khác nhau: Lá trầu không, có mùi thơm, cay đặc biệt của tinh dầu. Thứ hai là cau hay còn gọi là binh lang hay tân lang. Trong quả cau có chứa nhiều thành phần khác nhau, như tanin, các chất béo, các chất đường... Kế đến là một miếng "vỏ", là vỏ rễ còn tươi, có màu hồng đỏ của cây chay. Trong vỏ chủ yếu là thành phần tanin. Sau cùng là một chút vôi tôi là một chất kiềm. Quả cau và miếng trầu không đã được sử dụng và trở thành vị thuốc quý trong y học cổ truyền. Bởi nó là vị thuốc chữa bệnh rất hay, từ thời xưa đã là ‘Nam dược trị bệnh Nam nhân’.
Read more…

Cây thuốc quý - Cây mùi tàu (ngò gai)

- Mùi tàu hay mùi gai, ngò gai hoặc ngò tây (phương ngữ miền Nam), tên khoa học là Eryngium foetidum, thuộc họ Hoa tán. Cây này có nguồn gốc ở châu Mỹ.

- Ngò gai là cây cỏ thấp, có thân đơn độc, chia cành ở ngọn, hoa quả mọc ở cành. Lá mọc ở gốc, xoè ra hình hoa thị. Lá hình mác thuôn dài, bìa có răng cưa nhỏ. Hoa tự, hình đầu, hình bầu dục, hoặc hình trụ. Khi trưởng thành, hạt rụng và phát tán.

Read more…

Cây thuốc - Cây măng cụt

- Măng cụt (danh pháp khoa học: Garcinia mangostana), là một loài cây thuộc họ Bứa (Clusiaceae). Nó cũng là loại cây nhiệt đới cho quả ăn được, rất quen thuộc tại Đông Nam Á. 
- Cây cao từ 7 đến 25 m. Quả khi chín có vỏ ngoài dày, màu đỏ tím đậm. Ruột trắng ngà và chia thành nhiều múi có vị chua ngọt có mùi thơm thu hút. 
- Măng cụt là một loại cây to, có thể cao tới 20-25 m. Lá dày, dai, màu lục sẫm, hình thuôn dài. Hoa đực cụm 3-9 hoa có lá bắc. Hoa lưỡng tính có cuống có đốt.
Read more…

Cây thuốc quý - Cây ké hoa đào

- Ké hoa đào Urena lobata L. họ Bông Malvaceae.
- Ké hoa đào (hay ké hoa đỏ) còn gọi là phan thiên hoa, tiêu phan thiên hoa, nha khac mòn, bái lương, bái cúc, vái, địa đào hoa, niêm du tử, thổ đỗ trọng, hồng hài nhi, dã mai hoa, dã miên hoa, dã đào hoa.. Tên khoa học Urena lobata Thuộc họ Bông Malvaceae. 

- Mô tả: cây Ké hoa đào là một cây nhỡ cao chừng 1m, có cành mang mang nhiều lông mịn hình sao. Lá gần tròn, đường kính 4-6cm, có khi tới 9cm, gân lá hình chân vịt, mép răng cưa và chia thùy, đầu lá nhọn, phía cuối bằng hay hơi bằng, mặt trên màu xanh, mặt dưới màu tro nhạt có nhiều lông, dài hình sao. Hoa có cánh màu hồng, mọc đơn độc hay thành đôi ở kẽ lá, đường kính chừng 1.7cm. Quả hình cầu dẹt, có lông, trên có những gai hình móc, đường kính 7-8mm, hạt có vân dọc và có lông gợn ngắn. Mùa hoa suốt hạ và thu. Cây này thường mọc hoang dã ở nhiều nơi, được dùng rễ và toàn cây làm thuốc.

Read more…

Cây thuốc quý - Cây hoa cúc

Cúc (Chrysanthemun sp.) là một trong những loại cây trồng làm cảnh lâu đời và quan trọng trên thế giới, có nguồn gốc từ Trung Quốc và Nhật Bản. Các nhà khảo cổ học Trung Quốc đã chứng minh rằng từ đời Khổng Tử người ta đã làm lễ thắng lợi hoa vàng (hoa Cúc) và cây hoa cúc cũng đã đi vào các tác phẩm hội hoạ, điêu khắc từ đó. Ở Nhật Bản, cúc là một loài hoa quí (quốc hoa) thường được dùng trong các buổi lễ quan trọng.
Read more…

Cây thuốc quý - Chanh dây

Đặc điểm:
- Tên tiếng Việt: Chanh dây ( lạc tiên) – TNNo.1
- Tên khoa học: Passiflora edulis Sims, Passifloraceae, Violales, Passiflora.
- Tên tiếng anh: TN No.1 Passion fruit seed plant
- Nguồn gốc: Đài Loan Mô tả về cây giống: TN No.1:
Dây đa niên, nửa gỗ, dài đến 15 m. Thân tròn cạnh, xanh, mang tua dài và lá ở mỗi đốt. Lá mọc xen, mang lá kèm ở mỗi đốt. Cuống lá dài 2-5 cm, mang phiến lá có 3 thùy dài, kích thước lá 10-15 x 12-25 cm, bìa phiến có răng cưa nhỏ, tròn đầu. 
Hoa đơn độc, mọc từ nách lá, đẹp, thơm, đường kính 7,5-10 cm với cuống dài 2-5 cm. 5 cánh hoa + 5 đài hoa trắng mọc xen nhau, bên trên là 2 lớp tràng (corona) với các sợi trắng (dài 2-3 cm), ửng tím ở gốc rất đẹp. Mỗi hoa mang 5 nhị đực với 5 chỉ dính nhau thành ống ở đáy và tách rời ở phần mang bao phấn.
Read more…

Cây thuốc quý - Cây cỏ xước và ngưu tất

1. Cây cỏ xước: Có tên khoa học là Achyranthes aspera L., Họ Rau dền – Amaranthaceae hay cây cỏ xước còn được biết đến với tên Ngưu tất nam, thành phần trong cỏ xước chủ yếu là nước protide, glucide, xơ, tro... chứa acide oleanolic. Hạt có chứa hentriacontane và saponin... Đặc điểm thực vật, phân bố của cây cỏ Xước: Cỏ Xước thân mảnh, hơi vuông, thường chỉ cao 1m. Lá mọc đối, có cuống, phiến lá hình trứng, đầu ...
Read more…

Cây thuốc quý - Cây xương cá

- Cây xương cá hay còn gọi là cây giao là một loại cây thuộc họ xương rồng, không có lá và gai. Cây có vị cay, hơi chua, tính mát, hơi có độc, có tác dụng thúc sữa, sát trùng, khử phong, tiêu viêm, giải độc.
- Cây có hình thức bề ngoài giống một loại cây khác chỉ dùng để trồng kiểng đơn thuần nhưng không có tác dụng chữa bệnh. Điểm phân biệt 2 loại cây này là cây kiểng không có mủ hoặc nếu có cũng rất ít. Vì vậy nếu thấy cây có nhiều mủ trắng đục như sữa thì chính là loại cây thuốc.
Read more…

Cây thuốc quý - Cây trinh nữ hoàng cung

- Trinh nữ hoàng cung là một loại cỏ, thân hành như củ hành tây to, đường kính 10-15cm, bẹ lá úp nhau thành một thân giả dài khoảng 10-15cm, có nhiều lá mỏng kéo dài từ 80-100cm, rộng 5-8cm, hai bên mép lá lượn sóng. 
- Gân lá song song, mặt trên lá lỡm thành rãnh, mặt dưới lá có một sống lá nổi rất rõ, đầu bẹ lá nơi sát đất có màu đỏ tím. 
- Hoa mọc thành tán gồm 6-18 hoa, trên một cán hoa dài 30-60cm. Cánh hoa màu trắng có điểm màu tím đỏ, từ thân hành mọc rất nhiều củ con có thẻ tách ra để trồng riêng dễ dàng.
Read more…

Cây thuốc - Cây trâu cổ

- Cây trâu cổ còn gọi cây xộp, vẩy ốc, bị lệ, mác pốp (tày nùng). 
- Tên khoa học : Ficus pumila L. Họ dâu tằm (Moraceae). 
- Trâu cổ là loại cây leo, mọc bò với rễ phụ bám trên đá, bờ tường hay cây cổ thụ. Toàn thân có nhựa mủ trắng, lá mọc so le, ở các cành có rễ bám thì lá nhỏ, không có cuống, gốc lá hình tim, nhỏ như vẩy ốc nên có tên là "cây vẩy ốc”.
Read more…

Cây thuốc quý - Cây tía tô

- Tía tô có tên La tinh là Perilla frutescens Britt. Họhoa môi (Lamiaceae). Tía tô là vị thuốc được y dược học đông phương xếp vào loại giải biểu (làm cho ra mồ hôi) thuốc nhóm phát tán phong hàn (nhóm do lạnh gây bệnh) cần chữa bằng cách cho ra mồ hôi, khỏi sốt. 
- Tía tô còn có các tên như tía, tử tô, xích tô (gọi là tử, xích tía vì cây có màu tím). 
- Cây thảo, cao 0,5- 1m. Lá mọc đối, mép khía răng, mặt dưới tím tía, có khi hai mặt đều tía, nâu hay màu xanh lục có lông nhám.
Read more…

Cây thuốc - Rau cúc sữa

- Rau cúc sữa, Nhũ cúc rau, Rau diếp đắng - Sonchus oleraceus L, thuộc họ Cúc - Asteraceae. 
- Mô tả: Cây thảo mọc hàng năm, có thân rỗng, thẳng, nhẵn cao 30-100cm, hay hơn. Lá mọc so le, xẻ tua, với các thuỳ có răng, thuỳ cuối cùng hình tam giác, có tai rộng, tận cùng thành mũi. Cụm hoa đầu màu vàng, dạng trứng, thành ngù hay thành tán; lá bắc nhiều, xếp nhiều dãy, lợp lên nhau hình tam giác hay hình dải. Quả bế hẹp, có mào lông rất mềm xếp thành nhiều dẫy.
Read more…

Cây thuốc quý - Rau diếp cá

- Rau diếp cá có tên khoa học là Houttuynia Cordata Thumb, trong dân gian còn có tên diếp cá, ngư tinh thảo, rau vẹn, tập thái. Là một loại cỏ nhỏ, mọc lâu năm, ưa chỗ ẩm ướt, có thân rễ mọc ngầm dưới đất. Rễ nhỏ mọc ở các đốt, thân mọc đứng, có lông hoặc ít lông.
- Rau diếp cá dân gian vẫn gọi với những tên gọi phổ biến như diếp cá, giấp cá hay ngư tinh thảo. Từ xa xưa diếp cá đã được sử dụng rộng rãi như một loại rau gia vị giúp kích thích tiêu hóa, tăng thêm mùi vị món ăn, tạo cảm giác ngon miệng.
Read more…

Cây thuốc quý - Cây rau nhút

- Rau nhút còn có tên rau rút. Là cây thảo nổi trên mặt nước, quanh thân có phao trắng, lá kép lông chim. Hoa họp thành đầu màu vàng. Rút là loại rau ăn rất thông dụng, mùa hè nấu canh với khoai sọ và riêu cua.
- Rau nhút có mùi thơm đặc biệt như mùi nấm hương, thân ăn giòn… Rau nhút có hàm lượng protein cao vượt xa các loại rau khác như xà lách, mồng tơi, rau muống. Rau nhút có thể nấu canh với cua, khoai sọ hoặc với tôm, thịt lợn nạc, thịt gà… Những món ăn này có tác dụng ngon miệng, mát, bổ, làm cho dễ ngủ.
- Theo Đông y, rau nhút có vị ngọt, tính hàn, không độc, tác dụng an thần, mát gan, giải nhiệt độc, có tác dụng chữa chứng mất ngủ, trị nóng trong sinh mụn… làm thông huyết mạch, điều hòa tỳ vị, thông thủy đạo, lợi tiểu tiện, tiêu viêm, nhuận tràng, hạ sốt.
Read more…

Cây thuốc quý - Cây Sâm Việt Nam

- Sâm Việt Nam, Sâm Ngọc lĩnh, Sâm khu 5 - Panax vietnamensis Ha et Grushv., thuộc họNhân sâm - Araliaceae. 
- Mô tả: Cây thảo sống nhiều năm, cao 40-60cm, có khi tới 1m. Thân rễ nạc, đường kính 1-3,5cm, dài có thể tới 1m, có nhiều đốt, mang những vết sẹo do thân khí sinh rụng hằng năm để lại; trên thân rễ có nhiều rễ phụ, cuối thân rễ có rễ củ có dạng con quay, hình trụ, có khi có hình dạng ngoài như củ nhân sâm...
Read more…

Cây thuốc quý - Cây tam thất

- Cây tam thất có tên khoa học là: Panax pseudoginseng Wall (Panax repens Maxim), thuộc họ Ngũ gia bì (Araliaceae). Cây tam thất còn có tên là: sâm tam thất, kim bất hoán, nhân sâm tam thất, điền thất. 
- Tam thất trồng từ3 đến 7 năm mới thu hoạch rễcủ đểlàm thuốc. Đào rễ củ về, rửa sạch đất cát, cắt tỉa rễ con, phơi hay sấy đến gần khô, lăn xoa nhiều lần cho khô. 
- Rễ củ hình trụ hoặc khối, hình thù thay đổi, dài khoảng 1,5 - 4 cm, đường kính 1 - 2 cm. Mặt ngoài củ màu vàng xám nhạt, trên mặt có những nét nhăn nhỏ theo chiều dọc. Khi chưa chế biến có lớp vỏ cứng bên ngoài, khó bẻ và khó cắt. Có thể tách riêng khỏi phần lõi. Củ có mùi thơm nhẹ đặc trưng của tam thất. Rễ củ trồng lâu năm, củ càng to, nặng giá trị càng cao...
Read more…